Trong nhiều gia đình, các anh chị em thống nhất để một người đứng tên nhà đất thừa kế. Khi đó những người còn lại thường lập văn bản từ chối nhận di sản. Đây là thủ tục đơn giản nhưng có điều kiện chặt chẽ theo Bộ luật Dân sự 2015.
1. Điều kiện từ chối nhận di sản (Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015)
- Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản của mình với người khác (ví dụ đang nợ, đang phải thi hành án).
- Việc từ chối phải lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao phân chia di sản.
- Phải từ chối trước thời điểm phân chia di sản. Sau khi đã nhận phần của mình rồi muốn chuyển cho người khác thì phải làm thủ tục tặng cho, không còn là từ chối.
2. Từ chối nhận di sản và tặng cho phần thừa kế khác nhau thế nào?
- Từ chối: người từ chối coi như không nhận; phần của họ được chia cho những người thừa kế khác theo quy định, không chỉ định được người nhận thay.
- Tặng cho / thỏa thuận phân chia: nếu muốn phần của mình về đúng một người cụ thể, nên lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản, trong đó những người khác đồng ý để người đó nhận toàn bộ.
3. Hồ sơ công chứng văn bản từ chối
- Căn cước của người từ chối.
- Giấy chứng tử của người để lại di sản.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn…).
- Giấy tờ về di sản (bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ tiết kiệm…).
Người ở xa hoặc ở nước ngoài có thể lập văn bản từ chối tại tổ chức hành nghề công chứng nơi mình ở hoặc tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, rồi gửi về để làm hồ sơ.
4. Phí công chứng
Phí công chứng văn bản từ chối nhận di sản là 20.000 đồng/trường hợp theo biểu phí của Bộ Tài chính, chưa gồm thù lao soạn thảo (nếu có).
Hồ sơ thừa kế mỗi nhà một khác. Đặt lịch hẹn và gửi kèm ảnh giấy chứng tử, giấy tờ nhà đất để công chứng viên tư vấn nên từ chối hay thỏa thuận phân chia.
